skip to Main Content

Onze visie

Wat is goed onderwijs?

Het lijkt gemakkelijk om te communiceren over de kwaliteitsnormen voor goed onderwijs van de overheid, omdat deze meetbaar zijn gemaakt met behulp van (gestandaardiseerde, landelijke) toetsen zoals die van het CITO en in leerlingvolgsystemen. Bij de beoordeling en vergelijking van scholen op onderwijskwaliteit is het zwaartepunt daardoor eenzijdig komen te liggen bij het meetbare. Deze normen zijn stilzwijgend geaccepteerd als de enige juiste, ook in het publieke debat. 

Criteria die niet zo gemakkelijk meetbaar (of objectiveerbaar) gemaakt kunnen worden zijn naar de achtergrond verdrongen, terwijl deze voor sommige ouders en leraren minstens even belangrijk zijn als bijvoorbeeld een hoge CITO-score. Het kost veel moeite om deze andere belangrijke criteria voor goed onderwijs op de agenda te zetten en te legitimeren: het ontbreekt ons nu nog aan een gezamenlijke taal om er concreet over te kunnen praten.

Met het Schoolwaardenkompas willen wij hier verandering in brengen. Het unieke van het Schoolwaardenkompas is dat het uitgaat van de eigen, specifieke waarden van ouders, onderwijsprofessionals en leerlingen, deze in kaart brengt en er woorden aan geeft. Wanneer deze waarden zichtbaar worden gemaakt, blijkt heel vaak dat de criteria voor ‘goed onderwijs’ van veel ouders, onderwijsprofessionals en leerlingen niet samenvallen met de (stilzwijgend geaccepteerde) criteria die worden gehanteerd.

Met dit instrument geven wij woorden, bevorderen wij de diepgang van de dialoog over ‘goed onderwijs’, geven wij inzicht in verschillende waarden en maken we ieders keuze voor de eigen waarden in onderwijs gemakkelijker.

Past het onderwijs op school bij uw waarden?

Naast instrument voor schoolkeuze kan het Schoolwaardenkompas ook worden ingezet om inzicht te geven in de waarden van leerlingen, medewerkers of ouders van een school met betrekking tot onderwijs. Komen die overeen met de wijze waarop de school zijn onderwijs in de praktijk vormgeeft? Past die bij de onderliggende waarden van leerlingen, medewerkers, directie en/of ouders?

Op basis van het inzicht dat het Schoolwaardenkompas biedt op dit gebied kunnen wij vragen gaan stellen als: hoe kan ik andere keuzes maken in de uitvoering en organisatie van het onderwijs, die beter ‘matchen’ met mijn waarden, en die leiden tot een praktijk die beter past bij mij en de mensen om mij heen?
Door waarden te expliciteren worden verschillen tussen collega’s, of tussen medewerkers of ouders, ineens helder. Ook het verschil tussen de bestaande dagelijkse praktijk op school en de gewenste praktijk wordt duidelijker.
Ook als niet iedereen dezelfde positie op de Schoolwaardenkaart kiest, kunnen eventuele verschillen vaak wel productief worden ingezet. Samen met de school werken wij als Schoolwaardenkompas-team aan de stappen om dichter bij het onderwijs te komen dat past bij de eigen waarden.

Schoolkeuze

Sommige keuzes zijn duidelijk goed of fout. Maar bij verkiezingen en of kiezen voor een school gaat het niet om absoluut goed of fout, maar om persoonlijke voorkeur. Of nog preciezer: het gaat om waarden, om wat wij belangrijk vinden, om hoe wij de wereld zien en onszelf in die wereld.

Welke school biedt de meeste kwaliteit? Dat hangt af van onze eigen verwachtingen. Of een school goed of slecht is, hangt af van wat wij zoeken en wat wij van het onderwijs verwachten.

U zoekt een school voor uzelf of voor uw kind, of een school om te werken als leraar. Tijdens die zoektocht blijkt dat maar een deel van de kwaliteit van scholen goed in kaart is (of lijkt) gebracht: het deel dat je kunt meten en uitdrukken in getallen. Op dat deel is de laatste jaren steeds meer nadruk komen te liggen.

Oorspronkelijk waren toetsen en examens bedoeld om te kunnen zien of de doelen van het onderwijs gehaald werden. Die doelen waren veel breder dan alleen maar wat er getoetst werd. In de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens staat bijvoorbeeld: “Het onderwijs zal gericht zijn op de volle ontwikkeling van de menselijke persoonlijkheid.” Maar door de toenemende nadruk op het meetbare, de resultaten van toetsing en examinering, lijkt dit zelf het doel van het onderwijs te zijn geworden. Daarbij komt maar een stukje van de “volle ontwikkeling” aan bod. Dat leidt tot “learning to the test” zoals men dat wel noemt. De test is van middel tot doel geworden. De oorspronkelijke doelen, voor zover die ooit expliciet waren, zijn uit het oog verloren.

Hoe goed een school is begint dus bij de vraag:
Welke doelen vindt u dat een school zou moeten nastreven in de ontwikkeling van een kind of jongere?
En welke verhouding tussen volwassene en kind past hierbij?
Pas dan kan een match worden gevonden tussen wat u belangrijk vindt en welke school daarbij past.

Met het Schoolwaardenkompas geven wij woorden aan het gesprek over goed onderwijs en onderwijskwaliteit, bevorderen wij de dialoog over kwaliteit van onderwijs en maken we ieders keuze voor de eigen waarden in onderwijs gemakkelijker.